Ki jan imigran ayisyen yo ka konprann taks san konfizyon?

Lè ou rive nan yon nouvo peyi tankou Etazini, youn nan bagay ki ka fè ou santi ou pè oswa konfonn se sistèm taks la. Ou tande mo tax la anpil, men pafwa li sanble twò konplike, tankou yon lang ou pa konnen. Men, ou pa bezwen pè. Mwen la pou m ede ou konprann taks yo nan yon fason ki senp, tankou yon vwazen ki vle pataje yon ti konsèy itil. Ann pran tan pou nou wè ansanm ki sa taks ye, poukisa li enpòtan, epi kijan ou ka fè l san tèt chaje.

Ki sa taks ye?

Taks se lajan gouvènman an mande ou peye pou ede peye sèvis piblik. Tankou lekòl, lopital, wout, ak polis. Lè ou travay oswa ou gen yon ti biznis, ou oblije bay yon pati nan lajan ou touche pou gouvènman an. Sa ede tout moun nan peyi a viv pi byen.

Pa panike si ou pa konnen tout detay yo. Taks pa yon bagay ki fèt pou fè ou pè, men yon zouti pou ede kominote a mache byen.

Ki moun ki oblije peye taks?

Si ou travay nan Etazini, ou gen chans pou w oblije peye taks. Sa vle di, si ou resevwa lajan nan men yon travay, yon biznis, oswa menm nan kèk lòt sous, ou dwe fè deklarasyon taks chak ane. Men, gen kèk moun ki pa oblije peye taks, tankou timoun ki poko gen laj, oswa moun ki pa touche ase lajan.

Pou imigran ayisyen, menm si ou poko gen papye, ou ka toujou fè deklarasyon taks si ou touche lajan. Sa ka ede ou nan lavni si ou vle jwenn papye legal oswa benefis sosyal.

Kijan pou ou prepare pou peye taks?

Ou pa bezwen konnen tout bagay nan tèt ou. Men kèk etap senp pou ou swiv:

• Rasanble dokiman ou yo: Sa gen ladann fòm W-2 (si ou travay pou yon konpayi), fòm 1099 (si ou fè travay endepandan), oswa nenpòt lòt papye ki montre konbyen ou touche.

• Chèche yon moun ki ka ede ou: Gen anpil òganizasyon nan kominote ayisyen an ki bay sèvis gratis oswa bon mache pou ede w ranpli deklarasyon taks ou.

• Sèvi ak zouti sou entènèt: Gen sit entènèt tankou IRS.gov ki gen enfòmasyon an kreyòl oswa ki fasil pou konprann.

• Pa tann dènye moman: Pi bon se pou ou fè deklarasyon taks ou bonè pou evite pwoblèm.

  
  

Ki avantaj ou genyen lè ou peye taks?

Peye taks ka sanble yon chay, men li pote anpil avantaj pou ou menm ak fanmi ou:

• Ou ka jwenn ranbousman: Si ou te peye plis taks pase sa ou dwe, gouvènman an ka remèt ou lajan.

• Ou bati yon dosye finansye: Sa ka ede ou jwenn prè nan bank, lwe kay, oswa menm jwenn travay pi fasil.

• Ou ka jwenn benefis sosyal: Tankou asirans sante, asistans pou timoun, oswa lòt pwogram gouvènman an ofri.

• Ou montre ou respekte lwa peyi a: Sa ka ede ou nan pwosesis pou jwenn papye legal oswa sitwayènte.

  
  

Kisa pou evite lè w ap fè taks?

Gen kèk erè ki ka fè ou pèdi lajan oswa gen pwoblèm ak gouvènman an:

• Pa bay fo enfòmasyon: Sa ka mennen ou nan pwoblèm legal.

• Pa bliye fè deklarasyon ou chak ane: Si ou pa fè sa, ou ka gen pinisyon.

• Pa kite moun ki pa konpetan fè travay ou: Chèche moun ki gen eksperyans oswa òganizasyon ki gen bon repitasyon.

• Pa panse taks se yon bagay ki twò konplike: Ou ka toujou jwenn èd.

  
  

Egzanp pratik pou konprann taks

Ann pran yon egzanp senp. Ou travay nan yon restoran epi ou touche $1,000 pa mwa. Chak mwa, yon pati nan lajan sa a ap ale nan taks. Lè ane fini, ou resevwa yon papye ki rele W-2 ki montre konbyen ou te touche ak konbyen taks yo te pran. Ou itilize papye sa a pou fè deklarasyon taks ou. Si ou te peye plis pase sa ou dwe, ou ka jwenn yon ranbousman.

Si ou fè ti biznis tankou vann manje nan lari, ou dwe kenbe yon dosye sou lajan ou touche ak depanse. Lè ou fè deklarasyon taks, ou montre gouvènman an konbyen ou te fè. Sa ede ou rete nan règ epi evite pwoblèm.

Kijan pou jwenn èd nan kominote a?

Gen anpil òganizasyon ki pale kreyòl epi ki konprann sitiyasyon ou. Ou ka ale nan sant kominotè, legliz, oswa òganizasyon ki ede imigran. Yo ka ede w ranpli fòm taks ou, eksplike w ki dokiman ou bezwen, epi menm ede w jwenn ranbousman.

Pa gen anyen ki wont nan mande èd. Tout moun bezwen yon ti kout men pafwa, espesyalman lè w ap aprann yon nouvo sistèm.

Kisa ou dwe sonje

Taks se yon pati nan lavi nan peyi Etazini. Lè ou konprann li, ou ka sèvi ak li pou amelyore lavi ou. Pa kite mo taks la fè ou pè. Olye de sa, pran li tankou yon zouti ki ede ou bati yon avni miyò pou ou menm ak fanmi ou.

Si ou toujou santi ou konfonn, pran tan pou chèche èd. Pale ak moun ki konnen sistèm nan, itilize resous ki disponib nan kominote a, epi toujou kenbe dokiman ou yo an òd.

Ou kapab fè sa. Ou kapab konprann taks yo san konfizyon.